Πρακτικός φορολογικός οδηγός 2026
Φορολογικός Οδηγός για Μηχανικούς
ΑΠΥ ή ΤΠΥ; Ποια έξοδα αναγνωρίζονται και ποια λάθη δημιουργούν φορολογικό κόστος;
Εδώ θα βρείτε έναν πρακτικό οδηγό για ελεύθερους επαγγελματίες μηχανικούς και τεχνικά γραφεία. Εξηγούμε πώς επιλέγεται το σωστό παραστατικό, πότε εκδίδεται, πώς διαβιβάζεται στο myDATA και ποια επαγγελματικά έξοδα χρειάζονται τεκμηρίωση.
ΑΠΥ ή ΤΠΥ: Το Παραστατικό Επιλέγεται από τον Πελάτη
Το αντικείμενο μπορεί να είναι η ίδια μελέτη ή τεχνική υπηρεσία. Το είδος του πελάτη καθορίζει αν θα εκδοθεί στοιχείο λιανικής ή τιμολόγιο.
Υπηρεσία προς Ιδιώτη
Όταν ο λήπτης είναι ιδιώτης καταναλωτής, εκδίδεται ονομαστική Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών, ώστε να συνδέεται ο πελάτης με τη συγκεκριμένη μελέτη, επίβλεψη ή τεχνική εργασία.
Υπηρεσία προς Επιχείρηση
Όταν ο πελάτης ενεργεί ως επιχείρηση, επαγγελματίας, εταιρεία ή άλλος φορέας, εκδίδεται Τιμολόγιο Παροχής Υπηρεσιών.
ΤΠΥ στο myDATA
Το ΤΠΥ αντιστοιχεί συνήθως στον τύπο παραστατικού myDATA 2.1, με σωστό χαρακτηρισμό εσόδου και ΦΠΑ.
ΑΠΥ στο myDATA
Η ΑΠΥ αντιστοιχεί συνήθως στον τύπο 11.2. Η ακριβής ροή εξαρτάται από το μέσο έκδοσης και τις υποχρεώσεις λιανικής.
Πότε Εκδίδεται το Παραστατικό;
Για υπηρεσία προς επιχείρηση, το τιμολόγιο εκδίδεται το αργότερο έως τη 15η ημέρα του επόμενου μήνα από την ολοκλήρωση της υπηρεσίας. Σε συνεχιζόμενη υπηρεσία ή έργο, εξετάζεται πότε καθίσταται απαιτητό μέρος της αμοιβής ή ολοκληρώνεται συγκεκριμένο στάδιο.
Για υπηρεσία προς ιδιώτη, η ΑΠΥ συνδέεται με την ολοκλήρωση της υπηρεσίας και τον χρόνο που ορίζει το πλαίσιο λιανικών συναλλαγών. Οι προκαταβολές, οι τμηματικές αμοιβές και οι πιστοποιήσεις έργου πρέπει να έχουν συμφωνηθεί πριν από την έκδοση.
- Σαφής περιγραφή μελέτης, επίβλεψης ή τεχνικής υπηρεσίας
- Σωστά στοιχεία και ΑΦΜ επαγγελματία πελάτη
- Έλεγχος ΦΠΑ, παρακράτησης και τρόπου εξόφλησης
- Άμεση διαβίβαση μέσω timologio, παρόχου ή κατάλληλου λογισμικού
ΦΕΜ ή Παρακράτηση Φόρου; Δεν Είναι το Ίδιο
Το ΦΕΜ είναι προκαταβλητέος φόρος αμοιβών αρχιτεκτόνων και μηχανικών. Η παρακράτηση είναι φόρος που αφαιρεί και αποδίδει ο πελάτης κατά την πληρωμή. Για την ίδια αμοιβή δεν εφαρμόζονται αθροιστικά όταν ενεργείται η παρακράτηση του άρθρου 64.
ΦΕΜ 4%
Στη συμβατική αμοιβή για μελέτες και σχέδια χωροταξικών, πολεοδομικών, συγκοινωνιακών και υδραυλικών έργων, για διεύθυνση εκτέλεσης έργου και για μελέτη ή επίβλεψη τοπογραφικών έργων.
ΦΕΜ 10%
Στη συμβατική αμοιβή για μελέτες και σχέδια άλλης φύσης έργων, για επίβλεψη εκτέλεσης των έργων και για πραγματογνωμοσύνες που συνδέονται με αυτά.
Παρακράτηση 20%
Σε τεχνικές, συμβουλευτικές και παρόμοιες υπηρεσίες που πληρώνονται σε μηχανικό ως φυσικό πρόσωπο από επιχείρηση ή άλλο υπόχρεο, όταν η συναλλαγή υπερβαίνει τα 300 ευρώ.
Τεχνικό Έργο 3%
Για εργολήπτες κατασκευής τεχνικών έργων εφαρμόζεται ειδικός συντελεστής 3% επί της αξίας του κατασκευαζόμενου έργου. Δεν ταυτίζεται με απλή μελέτη ή συμβουλευτική υπηρεσία.
Πρακτικός Διαχωρισμός ΦΕΜ και Παρακράτησης
Στο ΦΕΜ, υπόχρεος για τη δήλωση και την πληρωμή είναι ο μηχανικός ή το νομικό πρόσωπο που υποβάλλει δήλωση μηχανικών. Η δήλωση υποβάλλεται ηλεκτρονικά πριν από τη θεώρηση των σχεδίων ή μελετών ή πριν από τη χορήγηση της σχετικής άδειας. Η πληρωμή λήγει την ίδια ημέρα με την υποβολή.
Στην παρακράτηση, ο επαγγελματίας πελάτης αφαιρεί τον φόρο από την αμοιβή κατά την πληρωμή και τον αποδίδει στην ΑΑΔΕ. Ο παρακρατηθείς ή προκαταβληθείς φόρος συμψηφίζεται κατά την εκκαθάριση της ετήσιας δήλωσης του μηχανικού.
- Ιδιώτης πελάτης: κατά κανόνα δεν ενεργεί παρακράτηση 20%
- Επιχείρηση προς μηχανικό φυσικό πρόσωπο: ελέγχεται παρακράτηση 20% όταν η συναλλαγή υπερβαίνει τα 300 ευρώ
- Εργολαβία κατασκευής τεχνικού έργου: εξετάζεται ο ειδικός φόρος 3%
- Μελέτη, επίβλεψη ή πραγματογνωμοσύνη για άδεια: εξετάζεται ΦΕΜ 4% ή 10%
- Αν ενεργείται παρακράτηση άρθρου 64 για την ίδια αμοιβή, δεν αποδίδεται και ΦΕΜ
Ποια Έξοδα Αναγνωρίζονται στον Μηχανικό;
Μία δαπάνη εκπίπτει όταν πραγματοποιείται προς το συμφέρον της δραστηριότητας, αντιστοιχεί σε πραγματική συναλλαγή, καταχωρίζεται στα βιβλία και αποδεικνύεται με κατάλληλα δικαιολογητικά, εφόσον δεν αποκλείεται από τον νόμο.
Λογισμικό και Συνδρομές
CAD/BIM, τεχνικές βάσεις δεδομένων, cloud, ηλεκτρονικές υπογραφές, επαγγελματικές πλατφόρμες και άδειες εφαρμογών.
Εξοπλισμός
Υπολογιστές, οθόνες, εκτυπωτές, όργανα μέτρησης, GPS, laser και λοιπός τεχνικός εξοπλισμός. Πάγια μπορεί να αποσβένονται.
Γραφείο και Τηλεπικοινωνίες
Μίσθωμα, κοινόχρηστα, ρεύμα, internet, κινητή τηλεφωνία, αναλώσιμα και υπηρεσίες υποστήριξης.
Επαγγελματικές Υπηρεσίες
Λογιστής, δικηγόρος, συνεργάτες μηχανικοί, τοπογράφοι, σχεδιαστές, τεχνικοί σύμβουλοι και πιστοποιήσεις.
Αυτοκίνητο και Μετακινήσεις
Καύσιμα, συντήρηση, διόδια, parking και ταξίδια χρειάζονται σύνδεση με έργο. Η έκπτωση ΦΠΑ επιβατικών ΙΧ έχει ειδικούς περιορισμούς.
Έδρα στην Κατοικία
Δαπάνες κατοικίας δεν μετατρέπονται αυτομάτως σε έξοδα. Απαιτείται εύλογος και τεκμηριωμένος επαγγελματικός επιμερισμός.
Ασφάλιση και Επιμελητήρια
Επαγγελματική αστική ευθύνη, συνδρομές ΤΕΕ και επαγγελματικών φορέων, όταν συνδέονται με την άσκηση του επαγγέλματος.
Εκπαίδευση
Σεμινάρια, συνέδρια και τεχνικά βιβλία που συνδέονται με το υφιστάμενο ή σχεδιαζόμενο επαγγελματικό αντικείμενο.
Προσωπικές Δαπάνες και Πρόστιμα
Προσωπική κατανάλωση, πρόστιμα, προσαυξήσεις και μη τεκμηριωμένες πληρωμές δεν αποτελούν νόμιμο τρόπο μείωσης κερδών.
Ο Έλεγχος των Εξόδων σε Τέσσερις Ερωτήσεις
Πριν θεωρηθεί μία αγορά εκπιπτόμενη, πρέπει να απαντηθούν τέσσερα ερωτήματα. Εκδόθηκε σωστό παραστατικό στα επαγγελματικά στοιχεία; Συνδέεται η δαπάνη με τη δραστηριότητα; Εξοφλήθηκε με τον απαιτούμενο τρόπο; Έχει καταχωριστεί και συμφωνηθεί σωστά;
- Το παραστατικό αναγράφει το επαγγελματικό ΑΦΜ και την πραγματική συναλλαγή
- Η δαπάνη μπορεί να αιτιολογηθεί σε πιθανό φορολογικό έλεγχο
- Υπάρχει τραπεζική εξόφληση όπου απαιτείται
- Το έξοδο έχει ληφθεί ή χαρακτηριστεί σωστά στο myDATA
Η εμφάνιση μιας δαπάνης στο myDATA δεν αρκεί από μόνη της για να καταστεί φορολογικά εκπιπτόμενη. Ο ουσιαστικός έλεγχος των άρθρων 22 και 23 του ΚΦΕ παραμένει απαραίτητος.
Τι Πρέπει να Προσέχει Ιδιαίτερα ο Μηχανικός
Οι αμοιβές μηχανικών δεν έχουν όλες τον ίδιο φορολογικό χειρισμό. Μελέτες, επιβλέψεις, πραγματογνωμοσύνες, τεχνικές υπηρεσίες και εκτέλεση έργων μπορεί να συνδέονται με ΦΕΜ 4% ή 10%, παρακράτηση 20%, ειδικό φόρο 3% ή διαφορετικές συμβατικές υποχρεώσεις.
- Διάκριση υπηρεσίας μηχανικού από εργολαβία τεχνικού έργου
- Έλεγχος προκαταβλητέου ή παρακρατούμενου φόρου ανά αμοιβή και πελάτη
- Σωστός ΦΠΑ σε υπηρεσίες Ελλάδας, ΕΕ ή τρίτων χωρών
- Συμφωνία τραπεζικών εισπράξεων, παραστατικών και myDATA
- Διαχωρισμός επαγγελματικών και προσωπικών δαπανών
- Έλεγχος αν η ατομική δραστηριότητα παραμένει κατάλληλη σε υψηλά κέρδη
Σχετικές Σελίδες
Συμπληρωματικές υπηρεσίες για την καθημερινή φορολογική οργάνωση του μηχανικού.
Συχνές Ερωτήσεις
Πότε εκδίδει ΑΠΥ ο μηχανικός;
Όταν παρέχει την υπηρεσία σε ιδιώτη που δεν ενεργεί στο πλαίσιο επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Πότε εκδίδει ΤΠΥ;
Όταν ο λήπτης είναι επιχείρηση, επαγγελματίας, εταιρεία ή φορέας και λαμβάνει την υπηρεσία για τη δραστηριότητά του.
Εκπίπτουν όλα τα έξοδα που εμφανίζονται στο myDATA;
Όχι. Η διαβίβαση δεν αντικαθιστά τον φορολογικό έλεγχο της πραγματικής συναλλαγής, του επαγγελματικού σκοπού και των περιορισμών του νόμου.
Εκπίπτουν τα καύσιμα και το αυτοκίνητο;
Χρειάζονται επαγγελματική σύνδεση και τεκμηρίωση. Η φορολογία εισοδήματος και η έκπτωση ΦΠΑ εξετάζονται χωριστά και ο ΦΠΑ επιβατικών ΙΧ υπόκειται σε ειδικούς περιορισμούς.
Οι ΑΠΥ μηχανικού πρέπει να είναι ονομαστικές;
Ναι. Η ΑΠΥ πρέπει να συνδέεται με τον συγκεκριμένο ιδιώτη και την τεχνική εργασία. Αναγράφονται το ονοματεπώνυμο και τα διαθέσιμα στοιχεία του πελάτη, καθώς και σαφής περιγραφή της υπηρεσίας ή του έργου.
Πότε υπάρχει ΦΕΜ;
Το ΦΕΜ εξετάζεται σε συμβατικές αμοιβές μελετών, σχεδίων, επιβλέψεων, διεύθυνσης έργου και πραγματογνωμοσύνης. Ο συντελεστής είναι 4% ή 10% ανάλογα με την κατηγορία του έργου.
Πότε υπάρχει παρακράτηση 20%;
Όταν τεχνική, συμβουλευτική ή παρόμοια υπηρεσία φυσικού προσώπου μηχανικού πληρώνεται από επιχείρηση ή άλλο πρόσωπο που είναι υπόχρεο σε παρακράτηση και η συναλλαγή υπερβαίνει τα 300 ευρώ. Ο ιδιώτης πελάτης κατά κανόνα δεν παρακρατεί.
Μπορούν να υπάρχουν μαζί ΦΕΜ και παρακράτηση;
Για την ίδια αμοιβή, όταν ενεργείται η παρακράτηση φόρου του άρθρου 64, δεν υπολογίζεται και δεν αποδίδεται επιπλέον προκαταβλητέος φόρος ΦΕΜ.
Ψάχνετε Λογιστή που Γνωρίζει τις Ανάγκες των Μηχανικών;
Εδώ θα βρείτε οργανωμένη υποστήριξη για παραστατικά, myDATA, ΦΠΑ, παρακρατήσεις, έξοδα και ασφαλή εξ αποστάσεως συνεργασία σε όλη την Ελλάδα.
